Donald J. Trump heeft de allereerste (en wellicht ook allerlaatste) Peace Prize van de wereldvoetbalbond Fifa ontvangen, ter gelegenheid van de loting voor het WK van volgend jaar in de Verenigde Staten, Canada en Mexico, die gisteren plaatsvond in een ellenlange ceremonie waarin wat ego’s moesten worden opgeblonken. Waarom die vredesprijs voor een havik? Omdat de Fifa de goodwill van Trump nodig heeft opdat hij zich niet inhoudelijk zou bemoeien met het toernooi. De man is in staat om, na zijn langdurige ochtendlijke blik in de spiegel, te decreteren dat de Verenigde Staten en Rusland, uitgesloten voor alle internationale competities, de finale moeten spelen. En morgen weer iets anders, afhankelijk van de goedkeurende knik van dat spiegelbeeld.
Dan is het goed, zo denkt de Fifa en dan met name voorzitter Gianni Infantino, om deze man te paaien. Was zijn voorganger, Sepp Blatter, corrupt tot op het bot, dan is deze hoogste voetbalbaas gewiekster, gladder, in zekere zin nóg onbetrouwbaarder. Een slijmbal. Of in dit geval: narcistenpijper. Hij maakt Trump al maanden het hof en duikt op de meest vreemde plekken plots op in diens entourage. Vazalletje, niemendalletje.
Natuurlijk verdient Trump deze of eender welke andere vredesprijs niet, daar gaat het ook niet om: verdeel en heers is het motto. In de coulissen worden de vreemdste combines opgetuigd, dat wisten we al; deze Infantino doet het gewoon op het podium. Zijne Oranje Gesjeesdheid vindt het allemaal prima. Tot hij het overmorgen niet meer prima vindt en eist dat pakweg Iran wordt uitgesloten. Kan zomaar gebeuren. Dan heeft België nog maar twee tegenstanders om te kloppen in de groepsfase.
De Amerikaanse president is niet geïnteresseerd in vrede. Vrede is voor hem aanvaardbaar als restafval van geopolitieke en commerciële onderhandelingen, waarbij hij, als leider van een nog altijd machtige natie, aan de touwtjes trekt en er rechtstreeks of onrechtstreeks rijker van wordt. Een narcist wil alleen maar vrede als het tot zijn persoonlijke eer en glorie strekt. Lukt dat niet, dan trekt hij ten oorlog. Kijk naar wat er gebeurt in en om Venezuela en Colombia.
Herinner u hoe Ronald Reagan eind oktober 1983 het Caribische eiland Grenada binnenviel, een lap grond met amper 94.948 inwoners. Tweeduizend Amerikaanse militairen moesten de extreemlinkse regering daar helpen opruimen ‘teneinde de orde en de democratie op het eiland te herstellen’, aldus Reagan. In werkelijkheid ordonneerde de voormalige acteur de inval om de aandacht af te leiden van het Iran Contragate-schandaal in eigen land: de Amerikaanse overheid had in het geheim wapens geleverd aan het Iraanse regime, de opbrengsten werden vervolgens gebruikt om de (extreemrechtse) Contra’s in Nicaragua te sponsoren. Als Trump vandaag naar Venezuela trekt – een land dat hij wellicht niet eens kan aanwijzen op een wereldkaart – dan is dat om dezelfde reden: de aandacht afleiden van een schandaal in eigen land, in casu de Epstein-affaire. Makkelijk te winnen oorlogen zijn ideaal om de voorpagina’s van de kranten te vullen en de populariteit op te krikken. Dan verdwijnt het vervelende nieuws naar een minder gelezen binnenpagina (of, in deze moderne tijden: op een nauwelijks terug te vinden link).
De ‘vrede’ – ik zet het woord bewust tussen aanhalingstekens – die Trump naar eigen zeggen in meerdere landen heeft bewerkstelligd, is nooit echte vrede-zonder-aanhalingstekens. Echte vrede verkrijg je door met alle vechtende partijen te onderhandelen. Het Verdrag van Versailles uit 1919 was geen echte vrede, het oorlogszuchtige Duitsland kreeg te maken met wraakzucht van de geallieerden en stond voor de onhaalbare opdracht om torenhoge herstelbetalingen af te lossen, waardoor het land in een diepe crisis werd ondergedompeld én een populist als Hitler de kans kreeg zich te profileren. ‘Vrede’ volgens Trump is op dezelfde eenzijdige benadering gebaseerd. Wring de zwakkere partij de arm om en dwing het om toe te geven. Tel uit je winst (op korte termijn).
Dat hebben we zien gebeuren in Gaza en nu opnieuw in Oekraïne. Trump onderhandelde via zijn gezanten met Netanyahu en Poetin, maar niet met Hamas of Zelensky. Die zijn voor hem quantité négligeable. Al wat hij wil is met de sterkere partij een overeenkomst sluiten om de zwakkere partij te doen toegeven. Trump is als die struise kerel vroeger op de speelplaats, die af en toe zijn hegemonie moest onderstrepen door een klein ventje te vloeren, gewoon om zijn vrienden – zijn aanhangers, of noem hen gerust met terugwerkende kracht zijn infantinootjes – te laten zien dat hij nog altijd de sterkste was. Wie even groot was als hij, liet hij gerust. Stel je voor dat hij verloor en zich belachelijk maakte! Wie even groot was als hij en zelf een bende leidde, werd af en toe uitgedaagd tot een gevecht, op voorwaarde dat hij vooraf al ongeveer wist dat hij zou winnen. Nog beter was het om elk een deel van de speelplaats op te eisen, terrein af te bakenen, zoals katers dat doen met hun verschrikkelijke urinegeur.
Die kerel van toen was een lafaard. Trump is dat ook. Trump zou nog het liefst een zakelijke deal sluiten met Poetin en Xi Jinping: de eerste krijgt het oostelijke deel van Europa en een deel van Azië, de tweede de rest van Azië en Afrika, en hijzelf mag dan de Amerika’s en West-Europa bestieren. Zo doen zulke kereltjes dat: als je de turf niet helemaal voor jezelf kan claimen, maak dan afspraken dat ze van jouw terrein wegblijven.
Wat Trump met Israël en de Palestijnen heeft gedaan, is alsof Jimmy Carter het Camp David-akkoord alleen met de Israëlische premier Begin, een ex-terrorist, zou hebben gesloten. Of dat er voor de Goedevrijdagakkoorden in Noord-Ierland alleen met de protestanten zou zijn onderhandeld en dat wat overeengekomen werd voor de katholieken te nemen of te laten was. Echte vrede is alleen maar mogelijk door met álle betrokken partijen te praten. Dat durft deze narcist niet aan.
Die struise kerel van toen had een IQ van 45 of zo. Dat van Trump reikt niet veel hoger. Om van zijn EQ nog te zwijgen. Dat zweeft rond het nulpunt. Laten we het woord vrede niet verder misbruiken voor dit soort infantiele machtsspelletjes.
