Maandans

Donderdagavond was ik op weg naar het centrum van Brussel, voor een etentje en een film. Via de Arteveldestraat – ik heb die naam moeten opzoeken, ik heb jaren door een straat gereden waarvan ik de naam niet eens kende – wilde ik een parking dichtbij de Beurs bereiken. Overal stonden borden dat deze straat zaterdag, vandaag dus, niet toegankelijk zou zijn voor auto’s vanwege de Brussels Pride. Ik kon mij het gefoeter van de automobilisten al indenken die vandaag nietsvermoedend richting Dansaert willen rijden. Met een beetje wilde fantasie beeldde ik me zelfs in dat er een aantal ‘En dat allemaal voor die stoet van jeannetten!’ zouden roepen.

Het is de dertigste Brussels Pride las ik vanochtend in mijn kranten. Dertig keer een bonte stoet van mannen, vrouwen en mensen die zichzelf niet willen laten opsluiten in een van die standaardcategorieën en die vreedzaam maar wel wild dansend en gesticulerend van noord naar zuid marcheren door de hoofdstad. Dertig keer dat fotografen en cameramannen de opdracht hebben gekregen om in te zoemen op de meest exuberante der deelnemers, liefst een stel mannen geschminkt als travestie en met pluimen in hun kont. Dat zien de mensen graag, denken eindredacteuren en reporters. Dertig keer dat de bevooroordeelde kijkers hun vooroordelen nog wat meer kunnen botvieren onder het roepen van ‘Daar heb je ze weer, die perverten, hou ze weg van onze kinderen!’

Zonde, vind ik, want het beeld dat de niet mee opstappende massa krijgt, is er één van zonderlingen. Terwijl de meeste deelnemers daar gewoon in hun alledaagse kleren rondlopen om hun eigen seksuele beleving te vieren en daarvoor uit te komen, zonder daarom meteen te willen choqueren. Niet dat ik iets tegen die lieden met de pluimen in hun kont heb, overigens, wel tegen de gemakzuchtige media die blijkbaar nog altijd niet voorbij het stadium van opvallend gedrag zijn gekomen. Een andere dan hetero-seksbeleving wordt nog altijd als afwijkend beschouwd, abnormaal, anders dan wat het zou moeten zijn. Wat telt is niet de outfit, maar het deelnemen zelf. (Ik ben er overigens zelf wéér niet bij, niet omdat ik als hetero vind dat dit niet míjn stoet is, maar omdat ik sowieso geen massamens ben en zelden deelneem aan grote manifestaties. Noem het lafheid voor mijn part.)

Ik hoop dat de deelnemers aan de Brussels Pride zich amuseren.

Ik hoop dat ze erin slagen toch een beetje de gedachten van sommige mensen te veranderen.

Ik hoop dat de samenleving erin slaagt voorbij de opvallende outfits te kijken, naar al die mensen die willen tonen dat zij normaal zijn, erbij horen, evenveel kansen en respect verdienen als de anderen.

Deze week werd een biseksuele jongen van veertien in elkaar geslagen door een troepje jongeren. Dadelijk kwam er op sociale media de massaal gedeelde kreet dat die onverdraagzaamheid alwéér te vinden was bij moslimjongeren, omdat zij opgroeien in een cultuur die alles en iedereen die/dat afwijkt van de religieuze en culturele norm uitsluit. Dat signaal kwam er ongeveer gelijktijdig met de bedenking van Vlaams Belang-Europarlementslid Tom Vandendriessche, de man die de ethische lijnen uitzet bij de racistische partij, dat er geen regenboogsymbolen zouden mogen worden uitgehangen aan Europese gebouwen, omdat dat activistisch is. U leest het goed: op hetzelfde moment dat een stel homo’s hatende hooligans een biseksuele jongen in elkaar rammen, wat wordt gehekeld door extreemrechtse luitjes, zegt een politicus van fascistoïde strekking dat homo’s er niet bij horen, wat wordt toegejuicht door diezelfde extreemrechtse luitjes. Een mooiere illustratie van het spreekwoord ‘Les extrêmes se touchent’ valt niet te bedenken. Een mooiere illustratie van kortzichtigheid evenmin.

Slachtoffers, altijd weer, zijn mensen die niet tot de dominante culturele, religieuze en politieke strekking behoren. Je kan nog tien extra letters toevoegen aan LGBTQIA+, er zullen altijd heel veel haters blijven, die vinden dat hetero de enige norm is en dat er maar twee genders zijn. Als er morgen weer iemand wordt afgeranseld die zich out als homo, zullen de media zich voor de zoveelste keer afvragen of hij het slachtoffer is geworden van homofobie, terwijl dat toch bloody obvious is. Nog niet zo lang geleden werden jongeren berecht voor de roofmoord op een gay persoon, maar toch trokken zowel de rechtbank, de advocaten als de media in twijfel of we dit mochten klasseren onder homofobie. Terwijl het ging om een man die naar een donkere plek gelokt was om er anonieme seks te bedrijven. Wat valt er dan nog wel onder de term homofobie?!

Verdraagzaamheid is altijd al een probleem geweest, maar je zou denken dat we er na de frivole en redelijk vrijdenkende jaren 60, 70 en 80 op vooruitgegaan zouden zijn. Het tegendeel lijkt waar: op die jaarlijkse Pride in verschillende steden na, wordt wie niet tot de culturele en religieuze norm behoort, nog altijd als een buitenbeentje gezien. Zulke mensen worden hooguit getolereerd, zelden echt geaccepteerd, laat staan dat ze volwaardig tot de dominante groep mogen behoren. Blijf vooral binnen, bij voorkeur in de kast waar je nu al jaren zit.

Misschien moet ik volgende keer toch maar eens mee opstappen. Uit principe. Als ik mijn ogen sluit, zie ik de massa niet. En als vele anderen hun ogen zouden openen, zouden ze het onrecht zien.

De federale regering is dringend op zoek naar centen om de begroting een klein beetje meer sluitend te krijgen – of zeg maar: om het tekort een ietsiepietsie te beperken – en dan zijn alle middelen goed, zo leert ons het verleden. In een centrumrechtse regering, met twee neoliberale partijen, is het dan niet verwonderlijk dat er wordt gekeken in de richting van de sociale zekerheid, want o wee dat iemand nog maar zou durven te suggereren om naar de grote vermogens te kijken.

N-VA-voorzitter Valerie Van Peel opperde dat er geld te rapen valt bij de langdurig zieken. Ze zijn met heel veel (wat klopt) en er wordt gefraudeerd dat het een lieve lust is (wat te betwijfelen valt, want onbewezen). Die uitspraak was slechts een middel om het doel te bereiken: het verder uitschakelen van het middenveld. Van Peel viseerde de rol van de ziekenfondsen, wat CM-voorzitter Luc Van Gorp noopte om zelf in de pen te kruipen om haar betoog in de juiste context te plaatsen. Ooit was Van Peel het sociale gezicht van de Nieuw-Vlaamse Alliantie, vandaag is ze even meedogenloos als de meeste van haar partijgenoten. De vrouw die enkele jaren geleden boos het parlement verliet – terechte boosheid overigens, over het cynisme in de politiek – en vervolgens een afscheidspremie van ruim 200.000 euro opstreek, wil nu dus geld gaan zoeken bij wie het moeilijk heeft. Kan het cynischer?

Zijn er mensen die ten onrechte bij de langdurig zieken zitten? Ongetwijfeld. Zijn dat er vele duizenden? Zware twijfels. Misschien moet iemand maar eens de vergelijking maken: wordt er (financieel) meer gesjoemeld aan de zijde van de langdurig zieken of aan die van de fiscale fraudeurs? Kan een boeiend resultaat opleveren.

***

Binnen de week nadat Van Peel alle nuance opzijzette en een grote groep mensen attaqueerde van wie de meesten het écht moeilijk hebben om te overleven, een duidelijk geval van rücksichtsloos neoliberalisme, kwam naar buiten dat de federale regering de kerncentrales wil nationaliseren. Wat is het nu, De Wever en Bouchez: de overheid verkleinen of de overheid vergroten?

Il faut choisir.

***

Empathie is een zeldzaam goed geworden in de politiek. De uitspraak van Elon Musk dat empathie een fundamentele zwakte is van de westerse beschaving wordt ter harte genomen door lieden binnen onze regering en de top van de grootste partij daarin. Het harde neoliberalisme van de jaren 80 is helemaal terug, met de steun van de christendemocraten – die deden toen ook al gretig mee – en de sociaaldemocraten. Dat laatste is verbijsterend. Langdurig werklozen worden gestigmatiseerd en verliezen hun uitkering. Een vestzak-broekzakoperatie, want ze verdwijnen dan wel uit de werkloosheidcijfers, maar komen terecht op de steeds langer wordende lijsten van mensen die moeten overleven op een leefloon. En nu zijn dus de langdurig zieken aan de beurt. De vraag of hun ziekte misschien wel een symptoom is van een doldraaiende samenleving wordt niet eens meer gesteld. Ziek zijn is abnormaal. Punt. Tot daaraan toe, maar de schuld wordt volop bij de zieke gelegd, naar de werkelijke oorzaken wordt nauwelijks gezocht, behalve dan door experten die toch nauwelijks gehoord worden en die veel te zelden mogen opdraven in tv-programma’s die meer op sensatie dan op informatie gericht zijn.

***

Binnen dat empathieloze kader past ook de houding van de CD&V in het euthanasiedebat, dat nu draait rond de vraag of euthanasie bij dementie mogelijk moet worden gemaakt. Ja, zeggen experten die niet behoren tot de christelijke zuil. Ja, zeggen vele tienduizenden landgenoten, die een petitie ter zake ondertekenden. Ja, zeggen vele individuen die niet in een situatie willen belanden waarbij ze bij bewustzijn zijn, maar wel volledig wilsonbekwaam. Ja, zeggen vele duizenden mensen die in hun omgeving familieleden of vrienden hebben zien wegkwijnen, ontmenselijken, als gevolg van dementie. Ja, zegt de redelijkheid.

Toch vindt de christendemocratische partij dat een wilsverklaring van de persoon die dement wordt of is, niet volstaat. Er moet sprake zijn van uitzichtloos en ondraaglijk lijden. En wie gaat dat bepalen wanneer de persoon in kwestie wilsonbekwaam is? Artsen? Familie? Opnieuw komt het zelfbeschikkingsrecht, dat zo essentieel is bij ethische kwesties zoals euthanasie, in het gedrang omdat één partij haar ‘christelijk kompas’ wil hanteren. Opnieuw wordt gewaarschuwd voor een te ruime interpretatie, alsof het niet de patiënt maar de maatschappij is die zal bepalen wanneer euthanasie wordt toegepast (benieuwd wanneer er weer eens naar de eugeneticaplannen van Hitler zal worden verwijzen…). Opnieuw dreigt dit een debat van lange adem te worden.

Een persoonlijke anekdote hieromtrent: een paar jaar geleden kreeg ik van een uitgeverij de vraag om als ghostwriter te fungeren voor een boek over euthanasie. Bedoeling was een stem pro en een stem contra naast elkaar te zetten en dan conclusies te laten trekken door een onafhankelijke derde persoon. Maar omdat de eerste en de derde persoon helemaal vóór euthanasie én de uitbreiding van de wet waren, haakte de tweede af en mocht het boek van hem niet verschijnen. Ik wil geen naam noemen, maar laten we het houden op ‘een christelijke filosoof’. Die in zijn (kundig geschreven) intellectualistisch discours euthanasie en zelfmoord vergeleek, en onder meer schreef: ‘In België is het dus wel aanvaardbaar om, bij strikte voorwaarden, over te gaan tot het beëindigen van het leven van iemand anders, maar het is onaanvaardbaar om jezelf te doden. Dat is een vreemde situatie, vooral omdat hét argument pro euthanasie in België autonomie is: “Het is mijn leven, ik wil zelf kunnen beslissen.” Het resultaat is hetzelfde: iemand sterft. Waarom vinden we het ene dan aanvaardbaar en proberen we het andere actief in te dijken? Vinden we suïcide ook verwerpelijk als iemand er grondig over nagedacht heeft? Als die persoon in gesprek is gegaan met zijn familie? Stel je voor dat iemand exact dezelfde procedure doorlopen heeft als bij een euthanasie, maar in plaats dat een arts een injectie geeft, neemt de persoon zelf een dodelijke pil. Is dit dan nog altijd problematisch?’

Zoals gezegd: intellectualistisch, slim geformuleerd. Maar ook (en vooral): hypocriet en vals. Want deze man en vele andere christenen (en christendemocraten) hebben maar één fundamenteel bezwaar: ze vinden niet dat het leven toekomt aan de individuele mens. Zelfbeschikkingsrecht is des duivels, ook als dat wettelijk verankerd is. Al de rest is blabla en tijdverlies. En dus zullen mensen in nood – wat bij dementie toch het geval is – nog wel eventjes té vroeg moeten vertrekken, om te vermijden dat ze dat niet meer kunnen omdat ze wilsonbekwaam zijn geworden. Kan het cynischer (bis)?

Wij verdienen beter, als samenleving en als individuen.

De Russen zijn kwaad.

De Russen zijn heel kwaad.

De Russen zijn razend kwaad.

Op ons, Belgen.

Of preciezer, op onze defensie-overste.

Wacht nu even, voor u uw op raad van de overheid bijeengesprokkelde noodpakket aanspreekt en in de in ijltempo geïmproviseerde schuilkelder duikt: er is geen dringend of dwingend gevaar. Laat die zaklamp – heeft u de batterijen recent nog vervangen? –, die flessen water en die radio nog even achter in de voorraadkast staan. De Russen staan nog niet voor de deur.

De Russische ambassadeur is boos omdat de Belgische generaal Frederik Vansina, chef Defensie, in Le Soir van 17 april had gezegd dat Rusland de volksrepubliek Narva, deel van Estland, zou erkend hebben. Dat zou natuurlijk een fameuze inbreuk zijn op de soevereiniteit van Estland, ex-Sovjet-Unie, mocht het waar zijn. Er zaten echter twee foutjes in de uitspraak van Vansina. Eén, het was gewoon niet waar. Twéé, het kon ook niet waar zijn, omdat de volksrepubliek Narva niet eens bestaat.

Narva is een denkbeeldige natie, bedacht door internettrollen die ons de stuipen op het lijf willen jagen. Nu kan ik me voorstellen dat het bij iemand die weinig bezig is met de wereldpolitiek daadwerkelijk dun door de broek begint te lopen als zo’n nieuwtje binnensijpelt, onwetendheid is een almaar uitdijende plaag, maar van de hoogste pief van het Belgisch Leger/l’Armée Belge/die belgische Armee verwacht je toch dat die, zeker op Europees grondgebied, weet aan te duiden waar zich welke volksstam bevindt. Helaas, de Narvanen (Narvaïeten? Narvingers? Narvastanen?) bestaan niet, omdat Narva niet bestaat.

Laten we er even gemakshalve van uit gaan dat generaal Vansina zich vergiste en niet wist dat Narva niet bestaat – het tegendeel zou pas écht angstaanjagend zijn, dat de chef Defensie oorlogsgevaar begint te verzinnen –, dan zegt dat toch veel over onze militaire paraatheid? Hoe betrouwenswaardig is een leger dat wordt aangevuurd door iemand die een denkbeeldige actie – de erkenning van een onbestaande volksrepubliek – koppelt aan dreigend gevaar vanuit het oosten? Welk nepnieuws circuleert daar nog in de hoogste militaire kringen?

En dan kom ik onvermijdelijk uit bij de baas-boven-baas op Defensie: onze minister van Oorlog, die drones verwart met helikopters en die dankzij een handlanger binnen de populairste krant van het land de bevolking kond kon maken dat de Russen bijna in onze achtertuin stonden. Of landen, om precies te zijn. Theo Francken heeft met de medeplichtigheid van een journalist die voor een vriendendienst het principe van checken en dubbelchecken terzijde legde de bevolking angst aangejaagd. En het heeft geholpen, want de investeringen in Defensie zijn sindsdien alleen maar toegenomen.

Als gewetensbezwaarde heb ik uiteraard fundamentele bezwaren tegen deze impulsen van de oorlogsindustrie, het militair-industrieel complex zoals dat in Koude Oorlogsjaren genoemd werd.

Als journalist heb ik bedenkingen bij de hand-en-spandiensten die media leveren aan bevriende politici – het doet nadenken over de kwaliteit en betrouwbaarheid van de rest van de informatie die er te zien, horen of lezen valt. (Weinig journalisten namen het overigens openlijk op voor hun collega die de Pano-reportage over de vermeende dronemeldingen had gemaakt, dat zegt ook veel.)

Als geïnformeerde mens wil ik dat de onruststokers ophouden met hun op nepnieuws gebaseerde tijdingen. In de jaren 70 was er in Nederland een populaire groep die Nico Haak & de Paniekzaaiers heette en die grote hits scoorde met Joekelille, Honkie-tonkie pianissie, Foxie Foxtrot, Doedelzakke pakkie en Is je moeder niet thuis. Vandaag kennen we in België Theo Francken & de Paniekzaaiers, een bende ongeregeld die in paniek slaat bij leugentjes die worden verspreid door plaaggeesten op het internet of wanneer ze ongeïdentificeerde objecten zien vliegen. World Wide Wappies.

In tijden van AI is dat een bijkomend gevaar, dat de mensen die het voor het zeggen hebben zich bedienen van onwaarheden om een nieuwe waarheid te lanceren. In dit geval: de Russen staan morgen in onze achtertuin. AI komt in legercontreien blijkbaar neer op Afwezige Intelligentie. Maar ondertussen zitten we met de schrijnende gevolgen: meer geld voor Defensie, minder geld voor de dagelijkse zorgen van de burger (en die oorlogsdreiging behoort daar voorlopig nog niet toe). Met dank aan artificieel gecreëerd gevaar.

Grappig wel dat de Russen, nooit verlegen om zelf de waarheid te manipuleren, boos zijn omdat een Belgische generaal nepnieuws aangrijpt om ons alert te houden. De ironiemeter slaat tilt.

‘De lichtzinnigheid waarmee sommige opiniemakers en politici de NAVO willen opblazen doet pijn aan de ogen,’ schreef onze minister van Oorlog twee dagen geleden op Facebook. Diezelfde dag had hij het over de onderhandelingen met Iran, een oprisping waarbij hij meejuichte met Trump en zijn acolieten over het militair ‘terugslaan’ van het ayatollahregime. Een ‘goede zaak voor de wereldvrede’ noemde Francken het. ‘We willen toch geen ayatollahs mét kernwapens, of wel? Dergelijke analyses lees je nooit in West-Europa. De Trump- en Israëlhaat maakt blind.’

Ach ja, je kunt er eens meewarig de schouders over ophalen, ware het niet dat deze minister (die zich op Facebook omschrijft als vader en pedagoog) heel veel macht in de schoot geworpen kreeg. In België heeft hij wel degelijk iets te zeggen. Dus zijn die opmerkingen nooit onschuldig. Alleen al het gebruik van de termen ‘Trumphaat’ en ‘Israëlhaat’ laat uitschijnen dat de man van Lubbeek nog altijd achter de Amerikaanse president en de Israëlische premier staat, twee oorlogsmisdadigers die tegen elk vorm van internationaal recht in de gruwelijkste wandaden plegen, aanmoedigen of tolereren. Onze minister van Oorlog vindt het dus best oké dat Palestijnse mensen worden opgejaagd, verjaagd en, zo bleek dit weekend, ook nog eens mishandeld en verkracht in gevangenschap. Het zegt iets over het moreel kompas van Theo Francken, dat in dezelfde richting doldraait als dat van Trump, gesteld dat die al over een moreel kompas zou beschikken.

Nog niet zo heel lang geleden tweette Francken dat Trump ‘slim aan politiek doet’. Zo iemand moet onze defensie verzekeren? Iemand die weigert in te zien dat als je tégen het ontmenselijkende hapsnapbeleid van de Amerikaanse regering bent, je daarom niet automatisch pro ayatollahs, Hezbollah en Hamas hoeft te zijn? In de simplistische wereld van Francken en andere (extreem)rechtse patjepeeërs is alles zwart-wit. Dat maakt het huidige tijdsgewricht zo zorgwekkend, omdat steeds meer presidenten en premiers vergelijkbaar reageren: je bent voor ons of je bent tegen ons, er is geen middenweg. (Gelukkig bieden de Hongaarse verkiezingen een lichtpunt, al valt het nog af te wachten hoeveel minder antimigratie – en dus onmenselijk – de nieuwe premier zal zijn.)

***

Eergevoel.

Het is een zeldzaam begrip geworden in de vaderlandse politiek. Dat wil zeggen: de term circuleert nog wel, maar politici houden er geen rekening meer mee. Eind vorige eeuw stapten er nog excellenties op omdat ze zich als eindverantwoordelijke van hun departement verantwoordelijk achten voor iets wat fout was gelopen, ook al hadden ze daar zelf geen rechtstreekse schuld aan. Dat – misschien wel overdreven – eergevoel is nu helemaal weg. Deze generatie ministers acht zich onaantastbaar. Theo Francken voorop.

Zowaar nóg erger dan Francken is zijn partijgenote Anneleen Van Bossuyt. Was Francken in zijn tijd ‘slechts’ staatssecretaris voor Asiel en Migratie, dan mag deze Gentse zich voluit minister noemen, plus ook nog van Maatschappelijke Integratie en Grootstedelijk Beleid. Het geeft op niet eens subtiele wijze aan dat de rechtse partijen in deze regering willen onderstrepen dat asiel en migratie cruciale thema’s voor hen zijn. Versta: dat ze asielzoekers buiten de landsgrenzen willen houden en migratie afremmen. Met de stilzwijgende goedkeuring van de centrumpartijen (CD&V, Les Engagés, Vooruit), medeplichtigen in de jacht op wie het moeilijk heeft (én een ander kleurtje en religieuze voorkeur).

Deze Van Bossuyt viste nog bittere tranen wenend achter het net toen ze zich in het Gentse schepencollege wilde wurmen en werd door de partijtop heropgevist, waarschijnlijk omdat die in de zoektocht naar provinciaal evenwicht een Oost-Vlaamse vertegenwoordiger in de regering zocht. Anders kun je deze aanstelling niet verklaren, van iemand die duidelijk niet op de eerste rij stond toen het politiek verstand werd uitgedeeld. Ik vermoed dat ze niet eens in de zaal aanwezig was op dat moment.

Ook over Van Bossuyt kan je lacherig doen, maar ze heeft veel te zeggen in deze coalitie. Té veel. En ondanks het feit dat ze al door verschillende gerechtelijke instanties en haar eigen administratieve diensten werd teruggefloten, blijft ze volharden in haar opdracht: migratie stoppen, asielzoekers wegpesten. Qua minachting voor de rechtsstaat kan dat tellen. Trumpiaans, zou je kunnen stellen. De minister laat zich niet leiden door de wetten en vonnissen van dit land, maar door haar electoraal aanvoelen, dat ze in 2029 flink zal scoren bij de antimigratie-aanhangers in Vlaanderen. Ze vergeet één ding: de kiezer straft regeringspartijen vaker wel dan niet af bij verkiezingen en er is nog altijd een partij die veel verder wil gaan en nóg inhumaner dreigt te zijn.

Ik wil niet opnieuw pleiten voor ‘eergevoel’ – wat heeft het tenslotte voor zin, als politici daar toch geen rekening meer mee houden? –, maar wordt het niet tijd dat zo iemand wordt ontheven van haar taken? Als een andere landgenoot bewust en voortdurend de wet blijft overtreden, wat zou daar dan mee gebeuren, denkt u? Maak plaats op de grond in een overbevolkte gevangenis: duw een beetje, er kan nog eentje bij (vrij naar Jimmy Frey).

U zult misschien wel denken: daar is hij weer, met zijn zoveelste anti-N-VA-betoog, maar wat wil u, met deze regering waarin de premier twee en een half jaar geleden verklaarde dat hij de kant van Israël koos, ‘de kant van het licht’, een uitspraak die hij nooit heeft genuanceerd of ingetrokken.

(‘En?’ roept een mannetje bij de deur tegen drie mannen aan een tafel, die Bart De Wever, Georges-Luis Bouchez en Theo Francken moeten voorstellen in een cartoon van Lectrr in De Standaard. ‘Is dit eindelijk the drop in the emmer who is totally full?’, vraagt het mannetje, verwijzend naar een oude uitspraak in schabouwelijk Engels van Theo F. Te vrezen valt dat het antwoord op die vraag ‘Neen’ is. Israël heeft van N-VA en MR een bodemloze emmer cadeau gekregen, die raakt nooit vol, hoe ver de genocide ook reikt en hoelang die nog zal duren.)

***

Donald Trump is niet alleen de slechtste Amerikaanse president ooit, een kwalijke vent, een onverbeterlijke narcist, racist en vrouwenhater, hij krijgt navolging in een land dat hij niet eens zou kunnen aanduiden op de wereldkaart. We kunnen ons terecht woedend maken op de gruwelijke ingrepen van ICE, maar laten we toch ook niet naast onze eigen verdedigers van de ICE-aanpak kijken: Anneleen Van Bossuyt en Theo Francken. En, ik herhaal het nog eens, met de medeplichtigheid van partijen die, om toch maar in de regering te kunnen zitten, hun humanistische en solidaire basis opofferen. Dagelijks. Alsof het niets is.

Eergevoel.

Ach…

Het heeft de vertegenwoordigers van de Heer op aarde behaagd om zich fel uit te laten tegen Sancta, een opera- en dansvoorstelling van de Oostenrijkse choreografe en performancekunstenaar Florentina Holzinger, die van vandaag tot en met donderdag geprogrammeerd staat in de Opera van Vlaanderen in Antwerpen.

‘Schande!’ roepen de katholieke heren, want er wordt gelachen met hun geloof. In de voorstelling, aangekondigd als ‘een feministische hoogmis op rolschaatsen’, is heel veel vrouwelijk naakt te bewonderen. Tot daaraan toe, maar het gaat om naakte nonnen op rolschaatsen. ‘Schande!’ orakelt ook barones Doornaert, die vorige week nog op X fulmineerde tegen mijn blogpost met een top 10 van te mijden columnisten en opiniemakers, omdat ik haar zogezegd wil cancelen, maar die nu wel pro verbieden of toch op zijn minst pro aanklagen is. Begrijpe wie begrijpen kan.

Consequentie is in die kringen geen verheven goed.

Monseigneur Bonny hield het nog beschaafd: hij is tégen Sancta, maar wil niet dat er in en om de zaal geprotesteerd wordt door katholieke jongeren, zoals in sommige oproepen gesuggereerd wordt. La Doornaert wil wél zo’n protest zien, ze moedigt het zelfs aan. Ze wil, met andere woorden, dat een culturele voorstelling verstoord wordt. En liefst ook onderbroken en stopgezet, vermoed ik, waar dient zo’n protest anders toe?

Ik heb in het verleden al eens een voorstelling van Florentina Holzinger bijgewoond. Ik was er niet wild van. Provocatie om de provocatie, luidde mijn oordeel. Máár: het is absoluut kunst en het moet absoluut kunnen. Smaken mogen verschillen, maar het mag geen aanleiding zijn om censurerend in te grijpen, zolang er geen wetten worden overtreden. Een naakte non uitbeelden, is niet wettelijk verboden.

Op de website van Opera Ballet Vlaanderen staat overigens een keurige waarschuwing. ‘Deze voorstelling bevat naaktheid en toont expliciete seksuele handelingen, alsook representaties en beschrijving van (seksueel) geweld. Ook zijn (nep)bloed, het plaatsen van piercings en het toebrengen van wonden te zien. In de voorstelling worden stroboscopische effecten, geluidsversterking en wierook gebruikt.’

Meer moet dat niet zijn. De potentiële toeschouwer weet wat hij mag verwachten. Wie dit niet wil zien, koopt geen ticket, zo eenvoudig is het. En wie nietsvermoedend een ticket heeft gekocht, kan dit ongetwijfeld kwijt aan mensen die na de heisa van de voorbije dagen alsnog geïnteresseerd zijn om te gaan, want zo gaat dat natuurlijk: negatieve reclame is óók reclame. Sancta wordt opeens een must see voor cultuurliefhebbers.

De opgeklopte en fel overtrokken reacties doen denken aan wat er nog geen twee weken geleden gebeurde met een filmpje van StuBru-medewerkers die heiligenbeeldjes vernielden. Dat dateerde al van een tijdje geleden en zou zomaar gepasseerd zijn, mocht er zich geen Ierse opiniemaker hebben aangediend, die dit aanklaagde. Je kunt vinden dat deze actie getuigt van slechte smaak, maar elke week worden er in containerparken in Vlaanderen kapotgeslagen Jezussen en Maria’s in grote bakken gedumpt (tip: grof afval), zonder dat er een haan drie keer naar kraait. Opeens werd het een halszaak. Natuurlijk reageerden de StuBru-presentatoren onhandig en een beetje laf, toen ze op de vraag of ze dit ook zouden doen met islamitische beelden ‘Neen’ antwoordden. Het juiste antwoord was immers geweest: ‘Wat een domme vraag! Beelden of afbeeldingen van de profeet zijn verboden in de islam!’ Nu bemoeide zelfs de professionele bemoeial Theo Francken zich ermee, hij dreigde er nog net niet mee om het leger in te zetten. Terwijl hij, die ons land representeert op militair niveau, zelf niet eens scheen te weten dat er in de islam geen beelden zijn om te vernielen. Roepen om te roepen, het is een nationale sport geworden.

Het ligt ook allemaal zo hypergevoelig dezer dagen. Bij de minste kritiek op de eigen dominante godsdienst – in onze contreien nog altijd het katholicisme – wordt ‘En zij dan?’ geroepen, alsof alles moet uitmonden in een cultuuroorlogje. Zoals fundamentalistische moslims en Joden zelden precies weten waartegen ze reageren – hoeveel moslims zouden De duivelsverzen van Rushdie intussen uitgelezen hebben? –, doen katholieken dit ook. Ze reageren óm te reageren. De luidste verdedigers van de vrije meningsuiting eerst, wat dan ook weer duidelijk maakt dat ze alleen de in hun culturele omgeving dominante mening willen horen of lezen, niet die van andersdenkenden.

Wat het allemaal zo schrijnend, triest en misplaatst maakt, is dat de katholieke vertegenwoordigers hun megafoons niet gebruiken om hemeltergend onrecht aan te klagen. Je hoort hen niet (of heel omfloerst) over de genocide in Gaza, de onder valse voorwendselen gestarte oorlogen in Irak en Iran (de Amerikaanse paus riep na een maand eindelijk wel iets deze week), of de armoede in de wereld. Ze kijken weg van de ellende en staren enkel naar de eigen navel. Het narcisme van Trump en de navelstaarderij van religieuze leiders – álle religieuze leiders! – zijn twee kanten van dezelfde perverse medaille. In hun ogen is een voorstelling met vrouwelijk naakt dat wil choqueren erger dan oorlog, hongersnood en de vluchtelingenproblematiek bij elkaar opgeteld.

Opera Ballet Vlaanderen omschrijft Sancta als een ‘theatraal statement over spirituele en seksuele bevrijding, over vrouwelijke kracht en verbondenheid’. Zal ik eens iets controversieels schrijven? Het religieuze gedeelte van de samenleving houdt niet van vrouwelijke kracht en verbondenheid, misogynie is daar nog een alledaags gegeven. Vrouwen moeten tweederangswezens blijven. Seksuele bevrijding is al helemaal niet aan de orde. En spiritualiteit die niet tot de eigen religie behoort, moet als verdacht bestempeld worden.

Kunst moet braaf zijn en mag niemand storen, mag je concluderen na een rondje kwezelachtige opiniestukken.

Kunst moet je aan het nadenken zetten, mag provoceren, mag de grenzen van het toelaatbare aftasten, zeg ik.

Kunst die je niet op een of andere manier ráákt, is volstrekt overbodig.

Ik ga iets doen wat ik normaal nooit doe.

Ik ga iets doen wat ik bij anderen veracht.

Ik ga iets doen wat u mij misschien kwalijk zult nemen.

En toch ga ik het doen: ik ga hieronder een top 10 publiceren van columnisten/opiniemakers van wie ik vind dat die niet meer thuishoren in de media, niet omdat hun mening mij niet aanstaat, maar omdat hun mening reactionair of achterhaald of vals of een combinatie van de drie is. Zeker in media die zichzelf, wel of niet terecht, een kwaliteitslabel geven, horen de meningen van deze lieden niet langer thuis. Controverse mag, moét soms. Een mening die haaks staat op die van mij, laat maar komen. De randjes van het toelaatbare opzoeken, ach ja, moet af en toe kunnen. Maar voor deze dames en heren past maar één conclusie: weg ermee! Of ook: ander en beter! De volgorde is zoals in een echte top 10: van erg (10) tot héél erg (1).

Waarschuwing: in dit stuk speel ik man én bal (maar toch vooral in de eerste plaats de man – of: die ene, uitzonderlijke, vrouw). Ad hominem, als het ware. Gelieve me hiervoor te verontschuldigen. Of niet. Uw keuze.

***

Buiten categorie. De zotte Morgen

Nog niet zo lang geleden was het een plezier om deze dagelijkse pagina in De Morgen te consulteren: spitsvondig, alert, grappig. Niet in het minst dankzij de columns van Mark Coenen en Frederik De Backer, of de satirische nieuwsberichten van The Vremde Mirror. Met hun columns verdween ook de zin van deze pagina, die dezer dagen gevuld wordt met flauwe woordspelingen, lauwe cartoons, de lege bijdragen van Aurelie Zeebroek en, als toetje, de inspiratieloze poëzie van Yannick Dangre. De heimwee naar Stijn De Paepe wordt er alleen maar groter om.

***

10. Christophe Vekeman

Heeft al vele jaren een column in De Standaard Weekblad. De ene keer knikte je instemmend, de andere keer draaide je na twee nietszeggende alinea’s de pagina om. Vekeman kán schrijven, maar hij doet het niet altijd. Spitsvondig ruimt bij hem al te vaak plaats voor geneuzel en geleuter. Daar is sinds een jaar of zo nog een bezwarend element bij gekomen: de auteur heeft het Licht gezien. Hij is helemaal in den Here en dat zullen we geweten hebben. Als er ergens iemand iets doet dat de katholieke wereld schoffeert – denk aan het recente vernielen van heiligenbeeldjes –, klimt hij als eerste in de pen om dit te veroordelen, niet zozeer vanwege de banale onnozelheid van die daad, maar vanuit een verontwaardiging die gevoed wordt door Hogere Krachten. Een man met een missie. Ergerlijk.

***

9. Joris Van Cauter

Iedereen heeft recht op verdediging, zelfs de ergste misdadigers. Horion, Dutroux, Vangheluwe. Een advocaat die deze taak op zich neemt, dient gerespecteerd te worden. Máár: hij moet ook fatsoenlijk genoeg blijven om in te zien dat publieke standpunten over de wandaden van zijn cliënt ofwel terughoudend moeten zijn, ofwel beter uitblijven. Dat deed Van Cauter niet in zijn verdediging van het ontmenselijkende sujet Roger Vangheluwe. In zijn maandelijkse column in De Standaard blijkt telkens dat hij een zeer eenzijdige, conservatief-reactionaire mening heeft over onze rechtsstaat. Dat is zijn volste recht, maar moet ik dat lezen in een kwaliteitskrant? (En dan mogen we ons nog gelukkig prijzen dat zijn copain en collega Fernand Keuleneer geen columns schrijft. Diens kwalijke rol in het laten uitdoven van het onderzoek in Operatie Kelk kan niet genoeg onderstreept worden. Terwijl hij op Twitter/X weleens korte meninkjes poneerde waarmee je het goedkeurend knikkend eens kon zijn, is zijn maatschappelijke rol – óók in het euthanasieproces rond de dood van Tine Nys – op zijn minst ergerlijk, vaak zelfs onvergeeflijk. Gevaarlijke man, die Keuleneer.)

***

8. Mark Elchardus

Het vroegere sociologische geweten van de sociaaldemocratische partij schrijft lezenswaardige stukken die soms volstrekt nergens op slaan. Hij is tegenwoordig de favoriete antimigratie-auteur van het Vlaams-nationalisme. Bijna al zijn bijdragen gaan over (versta: tégen) migratie en zelfs als het onderwerp niet rechtstreeks met dat thema te maken heeft, geeft hij er een kniezwengel aan – niet zo elegant als Kate Ryan destijds – om toch bij zijn stokpaardje te belanden. Er zijn te veel migranten, aldus Elchardus. Er zijn te veel opiniemakers die zich voor de kar van de (extreem)rechtse retoriek laten spannen om zelf (extreem)rechtse deugpunten te scoren, aldus Van Laeken.

***

7. Joren Vermeersch

Ach ja, jurist-historicus en op een geel-zwarte maandag partijideoloog van de N-VA. Vandaag mag deze man de toespraken schrijven voor de minister van Defensie/Oorlog, de genaamde Theo Francken, bloembakkenzeikerd, Trumpliefhebber, brulboei die streeft naar ‘samen een meerderheid’. Er zijn voorwaar deugdelijker beroepen te vinden. Herstel: er zijn bijna uitsluitend deugdelijker beroepen te vinden. In zijn column in De Standaard bewijst Vermeersch tweewekelijks dat er een dunne scheidslijn is tussen historicus en hystericus. Hij behoort eerder tot die laatste beroepscategorie.

***

6. Wouter Duyck

Onderwijsspecialist, nou ja. Noem het een vooroordeel, maar ik vind iemand die op radio en televisie met een zwaar West-Vlaams accent toetert over een sector waar beschaafdheid op zijn plaats is, niet geloofwaardig. Vreemd genoeg sluiten zijn opinies daarbij aan. Hij inspireert vooral de N-VA. Helaas levert die partij de Vlaamse minister van Onderwijs. Zowat alle échte experten spreken hem tegen. (Terloops: in een tweet – ja, dit soort figuren blijven hangen op het rechtse medium van Musk – schreef hij dat Hitler een socialist was, want ja, nationaalsocialistisch. Moet déze man ons onderwijs kwalitatief verbeteren? Is hij zelf wel naar school geweest?)

***

5. Koen Meulenaere

Officieel met pensioen, maar af en toe wordt hij door De Tijd gevraagd om, bijvoorbeeld rond verkiezingen, zijn pen opnieuw in vitriool te doppen. Grappige vent, geschikte kerel, goeie voetbalcommentator: zijn satirische bijdragen, vroeger in Knack, later in De Tijd, lazen vlot weg en je kon erom lachen. Topsatire. Helaas, Meulenaere heeft ook jarenlang aan afrekeningsjournalistiek gedaan onder het mom van satire en zo reputaties kapot gemaakt (en blijven maken, want hij hield niet op wanneer iemand uitgeteld tegen het canvas lag, als een bokser die zijn tegenstander niet gewoon knock-out wil slaan, maar ook wil dat die nooit meer opstaat). Er zijn grenzen, Meulenaere verkende die niet alleen, hij overschreed ze meer dan eens. Onvergeeflijk.

***

4. Marnix Peeters

Ooit een gerespecteerd muziekrecensent en -interviewer voor Humo, daarna nog altijd gewaardeerd als reporter van Het Laatste Nieuws. Dan begon hij boeken te schrijven en columns voor Zeno, de zaterdagbijlage van De Morgen. In die hoedanigheid van columnist zag je hem, als vaste lezer, elke week een beetje meer verglijden naar de verzuurde, revanchistische, misogyne praatjesmaker die hij na zijn overstap naar Het Laatste Nieuws helemaal is geworden. Zuurder dan de columns van Peeters wordt het niet. Jammer, vergooid talent. En ook nog eens gevaarlijk, want hij heeft nu een groter bereik dan ooit tevoren.

***

2/3 (ex aequo). Rik Torfs & Mia Doornaert

Ze zitten zelden samen in hetzelfde panelgesprek – en gelukkig maar! – en toch lijken ze onafscheidelijk in hun reactionaire visie op de samenleving. Ik verdenk de openbare omroep ervan dat ze ergens in de catacomben aan de Reyerslaan 52 een luxueuze loge delen, van waaruit ze geregeld opgediept worden om hun mening te geven over respectievelijk de Kerk en Frankrijk (of internationale diplomatie). Het is wachten op het moment dat de verkeerde praatgast wordt opgediept, maar ach, ze achten zich deskundig in alle maatschappelijke domeinen, dus dat doen ze er wel even bij. Tot een paar jaar geleden gaf ik een gastcollege Interviewtechnieken aan de master-na-master opleiding Journalistiek aan de KU Leuven. Een van de eerste dingen die ik daar zei was: ‘Wees eens origineel in je gastenkeuze, het hoeft niet altijd Rik Torfs of Mia Doornaert te zijn’. Het eerste jaar dat ik dat poneerde, keken de studenten vreemd op. Het jaar daarop merkte ik dat opnieuw op en vroeg ik hen waarom dat zo was: bleek dat ze de twee niet eens kénden. Houden zo! (Het zegt ook veel over de voorspelbare conservatieve reflex van redacties, die altijd weer bij de ‘usual suspects’ uitkomen.) In de toekomst verdwijnen ze sowieso uit beeld, maar waarom worden ze nog steeds te pas en te onpas opgevoerd over onderwerpen die een beetje in hun vakgebied passen? In haar column in De Standaard bedient la Doornaert zich dan ook nog eens af en toe van fake news om haar standpunt kracht bij te zetten (quod non). Achterhaald, in het beste geval. Aanstootgevend, heel vaak. De bon mots van Torfs worden steeds rechtser, deze man schuift almaar verder op, intussen ver weg van het centrum waar hij ooit vertoefde. Mocht de aarde plat zijn – wat een aantal van zijn fanatieke volgers weleens zou kunnen geloven –, zou hij er allang afgedonderd zijn. Dit duo likt naar boven en trapt naar beneden. Van opiniemakers mag je het omgekeerde verwachten.

***

1. Maarten Boudry

Schande toch dat deze would-befilosoof vier jaar lang de Leerstoel Etienne Vermeersch mocht bezetten aan de Universiteit Gent. Vermeersch, een consequente vrijdenker. Boudry, een mannetje dat zich laat inkapselen in een bepaalde ideologische denkrichting om van daaruit te fulmineren tegen pakweg de ecologische beweging of al wie kritiek heeft op Israël. Heel eenzijdig allemaal. Van een filosoof verwacht je een helikoptervisie op de samenleving, geen tunnelvisie. Boudry zit in een tunnel waar geen licht schijnt op het einde: zijn tunnel heeft alleen maar een ingang, geen uitgang. Van alle niet-Israëliërs zal hij straks wellicht de laatste zijn die het woord genocide in de mond durft te nemen over wat de regering-Netanyahu nu al twee en een half jaar aanricht in Gaza, op de Westbank en sinds kort ook in Libanon. Wat zeg ik: hij zal dat zwaarbeladen woorden nóóit gebruiken, want liever dan zijn ongelijk toe te geven, blijft hij zich in bochten manoeuvreren. Een zionistische leerstoel past beter bij hem. Boudry slaagt erin om het onverdedigbare te blijven verdedigen door zich van een pseudo-intellectueel discours te bedienen, waardoor zijn meningen coherent lijken (voor wie niet beter weet). Natuurlijk verdedigde deze man recent nog de nakende aanstelling van een Amerikaanse wetenschapsfilosoof die zich beroept op de stelling dat er intelligentieverschillen zijn tussen de rassen (lees: het witte ras is superieur aan alle anderen), het was alsof hij het opnam voor een vriend, pseudowetenschappers onder elkaar. Ooit noemde hij zich links, maar ondertussen wordt hij geknuffeld en omarmd door extreemrechts. Boudry is het beste bewijs dat wie intellectueel begint af te glijden, zelden nog gered kan worden. Het neerstorten kan niet gestuit worden. Geef hem zijn eigen Speaker’s Corner, ergens in een doodlopende steeg zonder straatverlichting in Gent, waar hij urenlang kan fulmineren tegen de muren rondom hem. Veel onschuldiger dan hem geregeld een forum te geven in respectabele en gerespecteerde media.

***

Hé hé, dat lucht op!

De oorlog in het Midden-Oosten is slecht nieuws. In de eerste plaats voor wie in de getroffen gebieden woont. In de tweede plaats voor de bevolking van de omliggende landen, die in de zeer nabije toekomst dreigen meegesleurd te worden in een conflict waarvoor Benjamin Netanyahu een handlanger – zeg gerust: nuttige idioot – heeft gevonden in Donald Trump. In de derde plaats voor u en ik, die aan de pomp merken dat er ergens ver weg iets aan de gang is, iets wat we binnenkort extra zullen voelen wanneer de energiefactuur arriveert. En misschien escaleert het conflict nog en zitten we plots in wat sommigen al de Derde Wereldoorlog noemen.

Deze krankzinnige oorlog, die tegen elke vorm van internationaal recht indruist, hoe goed het ook zou zijn mocht het regime in Iran veranderen, is ook heel slecht nieuws voor de Oekraïners. De aandacht gaat weg van de oorlogsmisdaden die Poetin en trawanten daar blijven plegen. Op de voorpagina’s staat nu overal ter wereld Iran. Of Libanon. Het risico bestaat bovendien dat de Amerikaanse steun aan Oekraïne zal verwateren of helemaal wegvallen. De oranje narcist heeft sowieso een dubbelzinnige verhouding met Poetin: vriend, vijand, bondgenoot, gevaar, enzovoort, afhankelijk van de mood van de dag swingt hij een eind weg. Trump is perfect in staat om Zelensky en zijn volk helemaal te laten stikken, al zeker wanneer er nog meer gemor over zijn oorlogszucht zal opstijgen binnen de republikeinse partij, waar zijn allerlaatste aanhangers stilaan het licht dreigen uit te doen.

Ik las deze week enkele bijdragen van mensen die ik hoogacht en die het onverwachte en ondoordachte pleidooi van Bart De Wever steunden om te gaan onderhandelen met Poetin. Nadat zijn coalitiepartners hem terugfloten, corrigeerde De Wever dit tot ‘na de oorlog’. De columnisten vonden eveneens dat er moet gepraat worden met Rusland. Maar hoe? En door wie? Met of zonder Trump? (Zonder is inhoudelijk slimmer, maar je riskeert wel dat hij zich buitengesloten voelt en in een balorige bui de militaire steun opzegt.) Met of zonder Orbán? (De Hongaarse premier ligt dwars bij een financiële impuls van de Europese Unie; als hij op 13 april de verkiezingen verliest, komt er misschien een opening via zijn opvolger, maar dat is nog weken wachten en dus onzeker.) Met of zonder China? (Om een duurzame vrede te bewerkstelligen in het Midden-Oosten en Oekraïne, lijkt het aangewezen om de Chinese autoriteiten mee te betrekken in de toekomstplannen.)

Wat betekent dat überhaupt: praten met Poetin? Als ik de columns goed heb begrepen, komt het erop neer dat je vertrekt van de huidige situatie. Voldongen feiten, dus. Kan je zomaar gaan onderhandelen met iemand die vier jaar geleden eenzijdig een oorlog heeft ontketend en die ondertussen flinke delen van het buurland heeft ingepalmd? Wil dit zeggen dat je de toestand van vandaag bevriest en de Krim en een groot deel van de Donbas cadeau doet aan Poetin? Welk signaal geef je daarmee aan de Letten, Esten en Litouwers? Oké, die behoren wél tot de Europese Unie, in tegenstelling tot Oekraïne, maar hoe betrouwbaar is de EU als je de weifelende houding uit het recente verleden bekijkt? Het zal de Russische president nog meer sterken in zijn streven om de oude Sovjet-Unie in ere te herstellen. Wat nu in het Midden-Oosten gebeurt, is pure winst voor Poetin.

De situatie in Oekraïne klinkt uitzichtloos. Het Russische leger helemaal terugdringen tot de posities vóór 2014, de inname van de Krim, lijkt ondenkbaar, ook al is dat in theorie de enige aanvaardbare oplossing (niet alleen voor de Oekraïners). Als je Poetin deels zijn zin geeft – wél de bezette gebieden, niet Oekraïne als geheel – open je de poort voor andere oorlogszuchtige potentaten. Val je buurland binnen en als er internationaal weinig of niet tegen gereageerd wordt, krijg je de facto gelijk. Is dat de wereld die we voor de toekomst willen? Alle macht aan de roekelozen en de durvers, weg met internationale verdragen en strafrecht? Het is nochtans wat Poetin én Trump op dit ogenblik doen, zonder dat er al te veel correcties op uitgevoerd worden. Al bij al klinkt het verzet zeer hol.

Ik vind het simplistisch om Poetin gedeeltelijk zijn zin te geven, maar ik weet ook niet hoe het dan in de praktijk wél verder moet. Uitzichtloos, ik schreef het al in de vorige paragraaf. En toch moet er een vredesverdrag afgedwongen worden, waarbij niet alleen de arm van Zelensky wordt omgewrongen. U kent het spreekwoord ‘Geef ze een vinger en ze pakken een arm’. Dat is wat we nu in Iran en Oekraïne zien gebeuren. Netanyahu en Poetin moeten worden teruggefloten, maar waar is de scheidsrechter?

Als er zoiets bestaat als de hel, zit daar nu een klein ventje met een snorretje in zijn vuist te lachen. ‘Zie je wel dat die Joden voor geen haar deugen,’ buldert hij in een ruimte waar zijn politieke medestanders elke dag komen luisteren naar zijn ellenlange, van haat doordrongen toespraken. ‘En het strafste is dat ze mijn methodes met terugwerkende kracht hebben goedgekeurd, want ze doen het nu zelf, donnerwetter!’

Natuurlijk vergist de van racisme en algemene mensenhaat doordrongen Adolf H. zich. Bunkerdenken doet niemand goed, dat is wel duidelijk. Het zijn niet de Joden die niet deugen, wel een deel van de expansionistische zionisten, de nazaten van de oprichters van de Israëlische staat, die zich het verheven volk voelen en zich het recht toe-eigenen om andere volkeren als minderwaardig te beschouwen. Palestijnen, in de eerste plaats. In die zin klopt de vergelijking wel: de Führer beschouwde de Joden als een inferieur ras, de zionisten doen hetzelfde met Palestijnen. En Iraniërs. En Libanezen. En vroeger ook nog Egyptenaren, Jordaniërs en Syriërs.

Adolf H. zag blonde Ariërs als het uitverkoren volk, dat alle andere volkeren aan zich ondergeschikt wil houden. Benjamin N. ziet de kinderen van het zionisme als uitverkoren. En net als de Oostenrijker handelt hij daar ook naar.

Adolf H. zocht Lebensraum, Benjamin N. doet hetzelfde.

Adolf H. had er een genocide voor over om een in zijn ogen inferieur ras definitief uit te schakelen, Benjamin N. ook.

Adolf H. zocht tijdelijke bondgenoten om zijn doelen te bereiken, Benjamin N. eveneens.

Akkoord, er zijn geen zes miljoen slachtoffers gevallen in uitroeiingskampen, tegen de macht van dat getal kan niets of niemand op. Maar de methodes lijken verdacht veel op elkaar.

Benjamin N. bokst, net als zijn voorgangers als Israëlisch premier, al jaren ver boven zijn gewicht, maar dat kan hij zich permitteren omdat er grotere bullebakken zijn die zijn sterkere tegenstanders te lijf gaan. Zo is het nietige Israël, met zijn niet eens tien miljoen inwoners en zijn beperkte oppervlakte, uitgegroeid van een David tot een Goliath-in-dwergkostuum in het Midden-Oosten. Als Benjamin N. de narcistische Amerikaanse president in het oor fluistert dat Iran een gevaar vormt voor het voortbestaan van zijn land, dan is het die oranje bullebak die te hulp snelt. Als Benjamin N. buurland Libanon binnenvalt en daar dood en vernieling zaait, zogezegd onder het mom dat de sjiitische Hezbollah een kortetermijnbedreiging vormt voor zijn land, dan kijken alle bondgenoten de andere kant op. Internationaal recht? Ammehoela!

De Verenigde Staten zijn dokter Frankenstein, Benjamin N. is het oncontroleerbare monster.

Sta me toe de term ‘nazionisme’ te gebruiken voor deze expansionistische attitude – een term die ik overigens niet zelf bedacht heb.

In plaats van Benjamin N. door een geheim commando te laten ontvoeren en hem voor het Internationaal Strafhof van Den Haag te berechten, doet het Westen niets. Nul. Nada. Schuldig verzuim in de overtreffende trap.

Integendeel, bondgenoten van de nazionisten roeren zich en willen mee ten strijde trekken. In België is er een minister van Oorlog die eist dat Saudi-Arabië, dat onze hulp heeft gevraagd, effectief geholpen wordt, nota bene een schurkenstaat die politieke opposanten liquideert, vrouwen onderdrukt en jarenlang het internationale terrorisme heeft gesponsord: wat is het verschil met Iran dat wél als vijandelijke natie wordt bestempeld? Ach ja, Theo F., een man die zelfs in nuchtere omstandigheden niet in staat is om een sluitende redenering te formuleren en die nuchterheid is vaak ver zoek, wie neemt die man ernstig? Gevreesd mag worden: de federale regering, als men weldra wil vermijden dat er een regeringscrisis van komt.

Voor wie vindt dat ik me schuldig maak aan een reductio ad Hitlerum: kijk naar de gelijkenissen, de methodes, de systematiek, en vergeet even de schaalgrootte van de misdaden. Misschien is de Endlösung die Benjamin N. voor ogen heeft minder op uitroeiing gericht, maar het eindresultaat is ook: het verdrijven van een hele bevolkingsgroep.

Voor wie vindt dat ik me schuldig maak aan antisemitisme: leer lezen en nuanceren. Ik richt me niet tegen het Joodse volk, wel tegen de gewelddadige overheid in Israël. Eigenlijk zouden Joden de eersten moeten zijn om te protesteren tegen wat er (ook in hun naam) gebeurt in ‘het land van de Joden’: wie als Joodse medeburger ook maar een greintje historisch inzicht heeft, zou op de barricades moeten staan tegen Benjamin N. en zijn fundamentalistische schurkenbende.

Hoog tijd dat de ‘redelijken’ een vuist maken tegen het nazionisme en zijn handlangers. Anders sleuren ze ons straks mee in een uitzichtloos conflict.